Restore movement. Build strength. Create resilience.
Wie vandaag met rugpijn, nekpijn of andere musculoskeletale klachten kampt, komt terecht in een zorglandschap met verschillende disciplines. Huisartsen, chiropractors, kinesitherapeuten, osteopaten, specialisten en bewegingsprofessionals beschikken elk over waardevolle kennis en vaardigheden.
Toch blijft een belangrijke vraag onderbelicht: hoe kunnen we deze verschillende expertises beter op elkaar afstemmen om tot een optimaal resultaat voor de patiënt te komen?
In mijn eerdere artikel, De EBM-Paradox, stelde ik de consequente toepassing van wetenschappelijke evidentie binnen de hedendaagse musculoskeletale zorg in vraag.
Vandaag wil ik een stap verder gaan.
Niet langer de vraag stellen welke discipline de beste is, maar hoe we samen betere zorg kunnen organiseren.
Het lichaam kent geen afzonderlijke disciplines
Ons lichaam maakt geen onderscheid tussen chiropraxie, kinesitherapie en geneeskunde.
Gewrichten, spieren en het zenuwstelsel functioneren in voortdurende interactie. Pijn, bewegingsbeperkingen, spierkracht, slaap, stress en herstelcapaciteit beïnvloeden elkaar.
Elke zorgdiscipline benadert dit complexe geheel vanuit haar eigen expertise. Die specialisatie heeft een grote waarde, maar geen enkele discipline is allesomvattend.
Daarom moeten we niet alleen nadenken over welke behandelingen effectief zijn, maar ook over de voorwaarden waaronder ze optimaal kunnen werken.
De juiste interventie, op het juiste moment, voor de juiste patiënt.
Bewegingsfunctie als fundament
Voordat we iemand sterker willen maken, intensiever willen laten trainen of opnieuw zwaar willen belasten, is het zinvol om te begrijpen hoe die persoon beweegt.
Is er sprake van een pijnlijke of beperkte beweging? Vermijdt de patiënt bepaalde bewegingen uit angst? Is de belastbaarheid verminderd? Of zijn er aanwijzingen voor een onderliggende medische problematiek?
Deze vragen kunnen bepalen welke aanpak op dat moment het meest aangewezen is.
Bij bepaalde patiënten kan een gerichte manuele behandeling helpen om pijn te verminderen en bewegen comfortabeler te maken. Dat kan de drempel verlagen om opnieuw actief te worden en verder te bouwen aan kracht, belastbaarheid en bewegingsvertrouwen.
Hier zie ik een belangrijke plaats voor chiropraxie.
Niet als een verplichte eerste stap voor iedere patiënt, maar als een mogelijke fundamentele bouwsteen binnen een breder hersteltraject.
Create the conditions for movement. Build the capacity for life.
Van herstel naar belastbaarheid
Stel je een patiënt voor met aanhoudende lage rugpijn. De huisarts heeft geen aanwijzingen gevonden voor een ernstige onderliggende aandoening. De patiënt heeft ondertussen moeite om lang te zitten, te wandelen of te sporten en wordt steeds voorzichtiger in zijn bewegingen.
Een individueel behandeltraject zou verschillende elementen kunnen combineren:
Een chiropractische beoordeling om de pijnlijke bewegingspatronen en functionele beperkingen in kaart te brengen, eventueel gevolgd door manuele behandeling.
Kinesitherapie om gericht te werken aan spierkracht, bewegingscontrole, vertrouwen en belastbaarheid.
Een geleidelijke terugkeer naar dagelijkse activiteiten, sport en een actieve levensstijl.
Waar nodig aandacht voor slaap, stress, herstel en andere factoren die het aanhouden van de klachten kunnen beïnvloeden.
Deze interventies hoeven elkaar niet strikt op te volgen. Ze kunnen ook gelijktijdig plaatsvinden.
Het uitgangspunt blijft hetzelfde: niet zoveel mogelijk behandelen, maar op een doordachte manier bouwen aan herstel.
The Movement Foundation:
vier bouwstenen voor duurzaam herstel
Binnen mijn praktijk wil ik deze visie vertalen naar vier bouwstenen.
1. Understand — Begrijpen
Een grondige anamnese en klinische beoordeling vormen het vertrekpunt. Wat is de hulpvraag? Welke factoren dragen bij aan de klachten? Is conservatieve zorg aangewezen of is medische evaluatie noodzakelijk?
2. Restore — Herstellen
Waar passend verminderen we pijn en functionele bewegingsbeperkingen. Chiropraxie, mobilisatie, bewegingsadvies en andere conservatieve interventies kunnen hierin een rol spelen.
3. Rebuild — Opbouwen
Samen werken we aan spierkracht, belastbaarheid en bewegingsvertrouwen. Actieve oefentherapie, kinesitherapie en progressieve training zijn hierbij belangrijke instrumenten.
4. Sustain — Onderhouden
Het uiteindelijke doel is niet afhankelijkheid van een behandeling, maar zelfstandigheid. Regelmatig bewegen, voldoende herstel en een gezonde leefstijl helpen om de opgebouwde belastbaarheid te onderhouden.
Deze vier bouwstenen vormen geen rigide behandelprotocol, maar een flexibel kader dat aangepast wordt aan de individuele patiënt.
Evidence-based zorg vraagt om samenwerking
Wetenschappelijke richtlijnen ondersteunen een actieve, persoonsgerichte en waar nodig multimodale aanpak van lage rugpijn.
De Belgische KCE-richtlijn, de Britse NICE-richtlijn en de WHO-richtlijn erkennen dat manuele behandeling voor bepaalde patiënten een plaats kan hebben binnen een breder behandelprogramma.
Tegelijkertijd benadrukken zij het belang van beweging, educatie en actieve revalidatie.
Dat sluit nauw aan bij de visie die ik hier naar voren schuif.
Evidence-based medicine betekent immers niet dat één discipline alle antwoorden moet bieden. Het betekent dat we de beste beschikbare wetenschappelijke kennis combineren met klinische expertise en de individuele behoeften en voorkeuren van de patiënt.
Een goede zorgverlener weet niet alleen wanneer hij kan behandelen, maar ook wanneer andere expertise nodig is.
Een uitnodiging aan huisartsen en collega-zorgverleners
Als chiropractor in Gent wil ik graag bijdragen aan een zorglandschap waarin we minder naast elkaar en meer met elkaar werken.
Ik geloof dat huisartsen, chiropractors en kinesitherapeuten elkaar uitstekend kunnen aanvullen bij de behandeling van geselecteerde musculoskeletale klachten.
Een betere samenwerking begint bij een aantal eenvoudige principes: duidelijke afspraken over indicaties, respect voor elkaars expertise, tijdige doorverwijzing en heldere communicatie over het behandeltraject.
Mijn uitnodiging aan collega-zorgverleners is dan ook om samen na te denken over hoe we deze samenwerking concreet kunnen maken.
Want uiteindelijk gaat het niet over wie de patiënt behandelt.
Het gaat over hoe we samen de patiënt het best kunnen helpen.
One body. Many disciplines. One shared goal.
Pieter-Jan Beckx — Chiropractor, Gent
Wetenschappelijke referenties
-
KCE, 2017. Lage rugpijn en radiculaire pijn: evaluatie en behandeling.
-
NICE, NG59. Low back pain and sciatica in over 16s: assessment and management.
-
WHO, 2023. Guideline for non-surgical management of chronic primary low back pain in adults.